VanVN.Net - Phố xưa – phố tôi ở những ngày thơ bé, mỗi lần đi ngang qua tôi lại trở về, tìm về với tuổi thơ ngây cắp sách đến trường, sống trong vòng tay yêu thương của bà, của mẹ, tìm về phố nhỏ lặng lẽ, bình yên...

VanVN.Net - Nhà văn Hồng Phi viết truyện ngắn "Dưới chân Phăng-si-păng" từ năm 1957. Một câu chuyện được viết khá hiện đại cách nay đã 54 năm, được đăng trên tạp chí Văn nghệ quân đội, những trang in đã ngả màu và đôi chỗ bị mờ nhòe.

Bạn đọc ngày nay có thể hình dung ra những bám víu để tồn tại, những lề thói lạc hậu và cuộc sống đầy rẫy bất trắc của người Mèo, cũng coi như đại diện cho những tộc người dưới chân đỉnh Phăng-si-păng, ngay sau ngày hòa bình đã được lập lại, mà họ - những con dân của vua Mèo vẫn lo sợ và nghi hoặc, không dám tin vào một cuộc sống mới đã đến gõ cửa lều.

Mới rồi, trong một cuộc hội ngộ bạn bè, một nhà thơ thốt lên: tôi đang định đi Phăng-si-păng đây. Một nhà thơ khác liền đem máy tính ra mở cho mọi người xem cảnh mà anh đã ghi lại trên dọc đường lên Phăng-si-păng. Mấy người Mèo dẻo dai như báo cõng những du khách bị mỏi gối chồn chân giữa lưng chừng vách đá. Cảnh căng lều ngủ và ăn bữa chiều thơ mộng bên bờ suối. Hoa đỗ quyên nở rực cả một khoảng rừng...

Tôi nghĩ rằng, con cháu của anh Sài trong câu chuyện của Hồng Phi đã như những nhánh rễ tùng và bách mọc tua tủa bên thung. Và con chim phượng hoàng bay trên đỉnh Phăng-si-păng ngày nào đã mang đến cho người Mèo trong ước mong giản dị của họ: muối và gạo.

Có thể 54 năm trôi qua, họ đã có thêm những ước mong nhiều hơn thế... 

(Nhà văn Võ Thị Xuân Hà)

VanVN.Net - ...đoạn đường từ miền Tây châu Hoan, châu Ái nước ta đến Trường An nào có gần gũi cho cam. Xa cả mấy ngàn dặm. Thời ấy, làm gì có xe cộ, máy bay. Thế là những người phu đất ta phải gánh vải chạy bộ. Người phu vải này chạy đứt hơi, người phu khác tiếp nối vào. Phu đứng đón vải dọc đường từ châu Hoan đến cửa ải Mục Nam Quan để giao cho quan quân Phương Bắc đông như kiến cỏ. Phu vải bị thúc ép, bị đòn vọt, bị đói khát, bị đứt hơi chết không biết bao nhiêu mà kể. Bởi vậy, một người phu vải đã đứng lên, tập hợp anh em chống lại chế độ cai trị hà khắc của nhà Đường và hô hoán dân chúng chặt hết vải đi để dân mình khỏi khổ, khỏi cực vì cây vải...

VanVN.Net - Ông nói rổn rảng: - Anh Sáu ơi, tui thua anh rồi. Lần đầu tiên trong đời tôi toan ăn gian, nhưng ông Tổ cá độ không cho ăn nên cũng đáng giải nghệ luôn. Phần số vậy mà… Ông lại cười ha hả. Đôi mắt ông ngập tràn hạnh phúc khi thấy thằng nhỏ và bà của nó đang nhìn mình trìu mến. Thế đó: “cò đã ỉa vô miệng chai” rồi. Phải đâu ông là dân cờ bạc?

VanVN.Net - Mùa mưa kéo dài mãi từ tháng ba cho đến cuối tháng tám. Làn nước trắng xóa rượt đuổi nhau từ đầu đến cuối thảo nguyên. Hồ Đá mênh mông nước. Men buồn rầu, thế là đậu, bắp úng nước hết! Cành củi ướt nhẹp nước bốc khói cay xè trong bếp, cay xè trong mắt. Trời đã cướp công chúng tôi. Cái xe máy mà Men mong ước thế là…! Tôi nhìn Men. Men nhìn khói bếp, dụi mắt liên hồi.

VanVN.Net - Phá tân một chàng binh nhất lính đảo là việc chẳng khó, nhưng phá tân chàng về mặt tâm lý, về tình yêu như là tín ngưỡng thì cô cave này thật cao thủ. Và nhà văn cũng thật cao thủ, truyện đọc nhuyễn như không hề xếp đặt…

VanVn.Net - Năm ấy Ông 55 tuổi, đã đến Pháp nhiều lần, nhưng lần này đến Paris với một tư cách khác: một họa sĩ có cuộc triển lãm cá nhân đầu tiên. Một họa sĩ da vàng, đến từ Alger, có lối vẽ tinh tế với những luồng ánh sáng ửng màu xanh lam. Nữ họa sĩ Pháp Suzanne Meyer-Zundel, người tổ chứ cuộc triển lãm, đã nói với công chúng trong buổi lễ ra mắt: Màu lam đó là màu xanh lam Huế. Nơi quê hương của họa sĩ, nó được xem là màu của thời gian và của chiều sâu tâm linh...

VanVN.Net - Hình như trong mơ màng, anh nghe như có tiếng ai hát líu lo, véo von thánh thót tràn đầy âm hưởng lạc quan vang vang trên căn gác của mình. Tiếng chim hót chào bình minh mà anh cứ tưởng như giọng hát ru ngọt ngào, êm ái, du dương của người phụ nữ nào đó…